ErgoS - Project Ziekenhuis - nieuwbouw operatiekamercomplex

		Ziekenhuis - nieuwbouw operatiekamercomplex
		Inleiding
		In een OK-complex moet de routing van patiënten, personeel, apparatuur, disposables e.d goed worden georganiseerd, zodat op een efficiënte en ergonomisch verantwoorde manier gewerkt kan worden. Bij het ontwikkelen van (ver)bouwplannen kan een ergonoom hieraan een belangrijke bijdrage leveren door, samen met de gebruikers, de logistieke processen te optimaliseren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan: zomin mogelijk bochten bij het vervoeren van patiënten in bed, op maat opslaan van OK-materialen bij de plaatsen waar ze nodig zijn en het beperken van loopafstanden en belastende werkhoudingen. Een goed inzicht in de OK-taken en de planning van de ingrepen vormt de basis voor het ontwerpen van een OK-complex. Begeleiding door ErgoS bij bouwplanontwikkeling is gericht op het realiseren van een ontwerp dat zo goed mogelijk past bij de complex samenhangende OK-processen. Daarbij is de dialoog met de verschillende belanghebbenden, zoals OK-personeel, specialisten en bouwteam, essentieel.
		Aanpak
		ErgoS is betrokken bij het ontwerpen van een nieuw ziekenhuis voor het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft, dat in 2010 in gebruik wordt genomen. Met het oog op toekomstige technische ontwikkelingen in operatiekamers is in 2000 aan de Technische Universiteit Delft door de Reinier de Graaf Groep de opdracht "Operatiekamer van de toekomst" verstrekt. Dit project moet ondermeer richtlijnen opleveren voor de inrichting van de nieuwe operatiekamers. ErgoS heeft hierin een deelopdracht gekregen voor het uitvoeren van een taakanalyse van het OK-complex.

		Het verkregen inzicht in de OK-processen is door ErgoS in een vervolgtraject gebruikt om de OK-gebruikers in een vroegtijdig stadium bij de planontwikkelingen te betrekken. Samen met vertegenwoordigers van de verschillende disciplines is een ruimtenplan geformuleerd, waarna de beoogde structuur van het OK-complex is uitgewerkt in een vlekkenplan. Deze informatie is door de architect uitgewerkt in een schetsontwerp. Mede doordat de gebruikers voorafgaand aan de schetsontwerpfase reeds bij de planontwikkeling betrokken waren, konden zij goed gefundeerd commentaar leveren op het schetsontwerp. De begeleidende rol van ErgoS daarbij betrof ondermeer het formuleren van objectieve beoordelingscriteria en ondersteuning bij het interpreteren van de plattegronden.
		Resultaat
		De unieke kans om voorafgaand aan het schetsontwerp een analyse van de OK-processen uit te kunnen voeren, heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan een verrassend overzichtelijke lay-out voor het nieuwe OK-complex. De ergonomische taakanalyse blijkt ook een waardevolle informatiebron bij het vaststellen van de bouwkundige consequenties van te verwachten toekomstige veranderingen. Denk bijvoorbeeld aan: nieuwe ontwikkelingen in de klimaatbeheersing met een inblaasplenum, nieuwe medische & technische ontwikkelingen bij het uitvoeren van ingrepen en afstemmen van opslag in het OK-complex op de optimalisatie van de goederenlogistiek. Een belangrijke uitdaging in de detailontwerpfase is natuurlijk om, samen met de betrokkenen, een optimale inrichting van de ruimten te realiseren. Om te komen tot een optimale inrichting van OK- en opdekruimten kan goed gebruik gemaakt worden van een mock-up. Zo'n model op ware grootte is een belangrijk hulpmiddel voor gebruikers om zich een goede voorstelling te kunnen maken van de nieuwe situatie en vooraf de beoogde werkwijze uit te kunnen proberen.
		Mensgericht bouwen
		Voor meer informatie over de systeemergonomische benadering van bouwplanontwikkeling: zie de publicatie Mensgericht bouwen onder Kenniscentrum.
		Meer voorbeelden

		Meander Medisch Centrum - 2008 Begeleiding mock-up nieuwbouw patiëntenkamers en poliklinieken. Gestructureerde evaluatie van de ontwerpvoorstellen met eindgebruikers in verschillende mock-ups (model op ware grootte).
		Aedes Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg - Ontwikkeling van maatstaven voor het ruimtelijk ontwerp - 2008 Voor het online programma 'Zorg in Woningen' zijn maatstaven ontwikkeld. De maatstaven geven ontwerpers houvast bij het ontwerp van zorgactiviteiten in woningen.