ErgoS - Software ergonomie - Scoren met software

		Scoren met software
		Inleiding
		Slecht ontworpen software kan niet alleen ergernis, maar ook gezondheidsklachten als RSI / KANS veroorzaken. Onnodige en ongunstige muishandelingen, maar ook stress door omslachtige en tijdrovende werkwijzen, kunnen hier de oorzaak van zijn. ErgoS heeft voor het Arboconvenant Zorgverzekeraars de methode 'Scoren met software' ontwikkeld. Deze methode maakt het voor arbodeskundigen of eindgebruikers mogelijk om software op ergonomische punten te beoordelen en verbeteringen in gang te zetten. De methode is toegesneden op administratieve gegevensverwerking, call centers en document imaging.
		Aanpak
		De beoordeling is ingebed in een stappenplan om tot adequate en blijvende verbeteringen te komen. Aan de hand van schermafdrukken, procesbeschrijvingen en handleidingen wordt een oriëntatie op de ergonomische aandachtspunten uitgevoerd. De daadwerkelijke beoordeling wordt uitgevoerd tijdens interviews met ca. drie verschillende gebruikers tijdens het werk, waarbij de interactie met de software wordt geobserveerd. De bevindingen bieden inzicht in de workflow en de ergonomische aspecten van de interactie. De methode geeft handvatten om de gesignaleerde knelpunten in overleg met betrokkenen van prioriteit en oplossingsrichting te voorzien, zodat afspraken voor het herontwerp van software of werkwijze hieruit kunnen voortvloeien. Indien de beoordelaar nog geen kennis van software- ergonomie heeft, is toepassing van de methode mogelijk na een korte training van zes uur.
		Resultaat
		De kern van de methode bestaat uit de vijftien belangrijkste en meest voorkomende aandachtspunten, waarop de software wordt beoordeeld. De ervaring leert dat met deze vijftien items nagenoeg altijd de belangrijkste verbeterpunten worden gedetecteerd. Elk knelpunt is voorzien van: voorbeelden ter herkenning van het knelpunt, hulp om de ernst van het knelpunt te kunnen scoren, informatie over de mogelijke nadelige gevolgen van het knelpunt, suggesties voor oplossingsrichtingen ter verbetering. Het resultaat is een overzichtelijk beoordelingsformulier waarbij per knelpunt is samengevat waar in de applicatie dit punt voorkomt, hoe hinderlijk het is, hoe vaak het voorkomt en van hoe groot belang voor het hele proces dit knelpunt is. De methode biedt per knelpunt oplossingsrichtingen van verschillende complexiteit, om het knelpunt te verhelpen. In overleg met de betrokkenen formuleert de beoordelaar prioriteiten voor herontwerp van software, andere werkwijzen of soms andere hardware.
		Evaluatie
		In samenwerking met het lijnmanagement en arboprofessionals van één van de deelnemende zorgverzekeraars van het Arboconvenant is de aanpak van "Scoren met software" getest in een pilot. De totale tijdsbesteding bedraagt maximaal 32 uur. Als alternatief kan de methode in ca. 12 uur ook als quick-scan worden toegepast. Een quick-scan is bijvoorbeeld nuttig om eerst een globale indruk van de kwaliteit van de software te krijgen, zonder gelijk verbeteringen te willen doorvoeren. De methode bespaart op inspanningen die anders ook nodig zouden zijn om tot verbeterde versies van de software te komen. De meeste winst is echter gericht op productiviteit en gezondheid. Meer informatie over de methode en het Arboconvenant is toegankelijk via www.controlz.nl . Achtergronden over software ergonomie zijn opgenomen in het Arbothemacahier 16 'Mens-computerinteractie' dat door ErgoS is geschreven (uitgeverij SdU).
		Site
		Mens-computer interactie (HCI) en software ergonomie: www.bruikbare-software.nl
		Meer voorbeelden
		Menzis - Analyse van callcenter software - 2008 Na introductie van softwarebediende telefoons is de gesprekstijd toegenomen en zijn er duidelijk meer RSI-gerelateerde klachten. De analyse levert zeer diverse maatregelen op, voorzien van een indicatie voor kosten en tijd.