Scheepsbrug - regelkamer op zee

Inleiding

Met de HAM 318 wordt de Hollandsche Aanneming Maatschappij (HAM) eigenaar van Nederlands grootste sleephopperzuiger. Het schip heeft een laadvermogen van ongeveer 40.000 ton bij een lengte van 170 meter. De HAM streeft bij de bouw van elk schip naar een maximale opbrengst tegen minimale kosten. Daar hoort ondermeer bij dat het schip moet kunnen functioneren met een beperkt aantal bemanningsleden. De brug dient als centrale controlepost, van waaruit zowel het schip zelf als de baggerinstallatie wordt bediend.

Probleem

De HAM heeft bij kleinere schepen door vergaande automatisering en integratie een basis-brugbezetting van twee personen kunnen realiseren. Om ook een schip van deze omvang goed beheersbaar te maken is ErgoS ingeschakeld om bij te dragen aan het ontwerp van de brug, de bediening en bijbehorende beeldscherminteractie.

Aanpak

ErgoS benadert het ontwerp van een scheepsbrug op dezelfde wijze als het ontwerp van een regelkamer in de procesindustrie, één van onze specialismen. De sleutel tot een goed ontwerp is een systematische aanpak, met de mens als centraal uitgangspunt. Dit betekent dat we eerst een taakanalyse uitvoeren en vervolgens als het ware rondom de werknemer een werkplek opbouwen. Participatie van de eindgebruikers is daarbij essentieel.

Analyse

scheepsbrug HAM 316 Uit analyses aan boord van bestaande schepen, zoals de hier afgebeelde HAM 316, blijkt dat de trend naar eenmans-brugbezetting met beeldschermnavigatie ertoe heeft geleid dat de schipper letterlijk wordt ingebouwd. Dit gaat ten koste van het zicht naar buiten, maar maakt ook dat een tweede schipper niet gemakkelijk kan bijspringen. Door bij het ontwerp van de HAM 318 expliciet rekening te houden met dit soort gebruiksaspecten bleken aanzienlijke ergonomische verbeteringen mogelijk.

3D zichtlijnenstudie

Zicht naar buiten is van groot belang op baggerschepen. Vaak manoeuvreren deze vaartuigen op nauw vaarwater in havens en riviermondingen. De breedte van het schip bedraagt met gestreken bokken meer dan 60m.
3D zichtlijnenstudie scheepsbrug Bij de HAM 318 is de werkplek van de schipper en pijpenman gesitueerd in een glazen erker vóór de brug. Voor de bepaling van de optimale vorm en plaats van de raamstijlen, positie en uitvoering van de console-elementen en de opstelling van de beeldschermen hebben we een serie 3D-tekeningen vervaardigd die het zicht naar buiten weergeeft. Zo geeft de afgebeelde tekening het zicht naar voren weer, vanuit het perspectief van de schipper.

Mock-up

mock-up test scheepsbrug Bij het detailontwerp, zoals de indeling van panelen, in- en uitstapruimte is gebruik gemaakt van een mock-up. De erker en de werkplekken daarin zijn op ware grootte nagebouwd van hout. De beeldschermen en instrumenten worden voorgesteld door houten en kartonnen elementen. In deze mock-up is samen met een groep gebruikers de detaillering van de werkplek vastgesteld.

Resultaat

Het eindresultaat is een T-vormige werkplek die geoptimaliseerd is voor gebruik door één schipper, maar waar een tweede schipper gemakkelijk kan bijspringen. De schipper kijkt zowel zittend als staand over de pijpenman heen, die 70 cm lager de baggerinstallatie bedient. Het zicht is vanuit beide werkposities optimaal, doordat de beeldschermen op posities zijn geplaatst waar ze geen belangrijke zichtlijnen belemmeren. De console heeft een open structuur, waardoor men er gemakkelijk omheen, langs en doorheen kan kijken.

Meer voorbeelden

  • Van Oord - Ontwerp Scheepsbrug - 2008

    Ontwerp brug voor nieuwe sleephopperzuiger 'Vox Maxima'


  • Van Oord - Taakanalyse - 2008

    Taakanalyse cutterzuigers in Dubai









terug naar vorige pagina  naar begin van pagina